Phân biệt Tự công bố sản phẩm, công bố hợp quy tránh rủi ro

Hãy tưởng tượng bạn vừa hoàn thiện một công thức nước sốt tuyệt ngon hoặc nhập khẩu một lô bánh kẹo cao cấp về Việt Nam. Bạn đã sẵn sàng tung ra thị trường, nhưng khoan đã! Nếu bỏ qua bước pháp lý quan trọng liên quan đến Tự công bố sản phẩm, công bố hợp quy, toàn bộ lô hàng của bạn có thể bị thu hồi, thậm chí doanh nghiệp phải đối mặt với những khoản phạt hành chính khổng lồ.

Thực tế, rất nhiều chủ doanh nghiệp cảm thấy “rối bời” giữa ma trận các quy định pháp luật. Đâu là sản phẩm được tự công bố? Đâu là sản phẩm bắt buộc phải đăng ký bản công bố? Sự nhầm lẫn này không chỉ gây mất thời gian mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu. Tại Vạn Luật, chúng tôi hiểu rõ những khó khăn đó. Bài viết này không chỉ là một hướng dẫn pháp lý khô khan, mà là “tấm bản đồ” giúp bạn đi đúng đường ngay từ đầu, tiết kiệm chi phí và thời gian.

Phân biệt “Tự công bố sản phẩm” và “Công bố hợp quy”

Để tránh lãng phí ngân sách vào những thủ tục không cần thiết, điều tiên quyết là bạn phải xác định đúng “nhóm máu” cho sản phẩm của mình. Dựa trên Nghị định 15/2018/NĐ-CP, chúng ta có thể phân chia rõ ràng như sau:

1. Tự công bố sản phẩm là gì?

Đây là cơ chế “thoáng” hơn, cho phép doanh nghiệp chủ động công bố chất lượng sản phẩm của mình với cơ quan nhà nước và chịu trách nhiệm về điều đó. Cơ chế này áp dụng cho:

• Thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn.
• Phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm.
• Dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

2. Đăng ký bản công bố sản phẩm (Công bố hợp quy/Công bố phù hợp quy định)

Đây là quy trình nghiêm ngặt hơn, áp dụng cho các sản phẩm có rủi ro cao hơn hoặc yêu cầu kỹ thuật đặc biệt, bao gồm:

• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Thực phẩm chức năng).
• Thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt.
• Sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi.
• Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới.

Tiêu chí	Tự công bố sản phẩm	Đăng ký bản công bố sản phẩm
Độ phức tạp	Trung bình	Cao (Cần thẩm định chặt chẽ)
Cơ quan tiếp nhận	UBND cấp tỉnh/thành phố hoặc cơ quan được ủy quyền (Sở Công Thương, Ban quản lý ATTP…)	Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) hoặc Sở Y tế (tùy loại)
Thời gian xử lý	Ngay sau khi nộp (Doanh nghiệp được phép kinh doanh ngay)	Từ 7 – 21 ngày làm việc (tùy hồ sơ)

Hồ sơ tự công bố sản phẩm: Cần chuẩn bị những gì?

Mặc dù gọi là “tự công bố”, nhưng không có nghĩa là bạn muốn viết gì cũng được. Hồ sơ phải tuân thủ chặt chẽ các quy chuẩn kỹ thuật. Dưới đây là danh mục tài liệu cần thiết để bạn không phải chạy đi chạy lại bổ sung giấy tờ:

• Bản tự công bố sản phẩm: Theo Mẫu số 01 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Đây là tài liệu quan trọng nhất, nơi bạn cam kết về chất lượng.
• Phiếu kết quả kiểm nghiệm (Test report): Phải còn hiệu lực trong vòng 12 tháng.Lưu ý quan trọng: Phiếu này phải được cấp bởi phòng kiểm nghiệm được công nhận hoặc chỉ định. Đây là “cái bẫy” mà nhiều doanh nghiệp mắc phải: kiểm nghiệm thiếu chỉ tiêu an toàn hoặc sai phương pháp, dẫn đến hồ sơ bị coi là không hợp lệ khi hậu kiểm.
• Nhãn sản phẩm: Mẫu nhãn hoặc hình ảnh nhãn dự kiến (có đầy đủ thông tin bắt buộc như tên hàng hóa, xuất xứ, hạn sử dụng…).

Một tình huống thực tế (Case Study)

Câu chuyện của Khách hàng T. (Hoàng Mai, Hà Nội) – Tháng 09/2025:
Anh T. tự mang mẫu khô gà lá chanh đi kiểm nghiệm để tiết kiệm chi phí dịch vụ. Tuy nhiên, anh chỉ kiểm nghiệm các chỉ tiêu vi sinh cơ bản mà bỏ qua chỉ tiêu kim loại nặng và độc tố nấm mốc theo quy định mới của QCVN. Hậu quả là khi cơ quan chức năng hậu kiểm, lô hàng của anh bị tạm dừng lưu thông để bổ sung giấy tờ, gây thiệt hại ước tính hơn 40 triệu đồng doanh thu trong 2 tuần gián đoạn. Sau đó, đội ngũ Vạn Luật đã hỗ trợ anh T. lên lại chỉ tiêu kiểm nghiệm chính xác và hoàn thiện hồ sơ chỉ trong 3 ngày.

Bài học rút ra: Đừng tiết kiệm sai chỗ. Việc xác định đúng chỉ tiêu kiểm nghiệm ngay từ đầu quan trọng hơn bạn nghĩ.

Quy trình thực hiện thủ tục tự công bố

Để giúp bạn hình dung rõ ràng lộ trình, chúng tôi tóm tắt quy trình chuẩn gồm 3 bước chính:

Bước 1: Kiểm nghiệm sản phẩm

Doanh nghiệp lấy mẫu sản phẩm và gửi đến các trung tâm kiểm nghiệm đạt chuẩn ISO 17025. Thời gian chờ kết quả thường từ 5-7 ngày làm việc.

Bước 2: Soạn thảo và nộp hồ sơ

Dựa trên kết quả kiểm nghiệm, bạn sẽ soạn thảo hồ sơ tự công bố sản phẩm. Sau đó, nộp hồ sơ qua đường bưu điện hoặc trực tiếp tới cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (Sở Y Tế, Sở Công Thương, hoặc Ban Quản lý ATTP tùy địa phương).

Bước 3: Công khai thông tin

Sau khi nộp hồ sơ, doanh nghiệp PHẢI công khai bản tự công bố trên trang thông tin điện tử của mình (website), phương tiện thông tin đại chúng hoặc niêm yết tại trụ sở. Kể từ thời điểm này, bạn được quyền sản xuất và kinh doanh sản phẩm.

Những sản phẩm nào được miễn thủ tục này?

Không phải tất cả mọi thứ đều cần giấy phép. Luật pháp có những “khoảng thở” cho doanh nghiệp. Bạn sẽ được miễn thực hiện thủ tục tự công bố nếu thuộc danh sách sản phẩm được miễn giấy phép sau:

• Sản phẩm nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu (không tiêu thụ trong nước).
• Sản phẩm phục vụ cho việc sử dụng cá nhân của người nhập khẩu trong định mức miễn thuế.
• Quà biếu, quà tặng trong định mức miễn thuế nhập khẩu.
• Sản phẩm nhập khẩu dùng cho hội chợ, triển lãm (không bán).

Dịch vụ Công bố sản phẩm trọn gói tại Vạn Luật

Chúng tôi biết rằng, với tư cách là chủ doanh nghiệp, thời gian của bạn nên được dành cho việc phát triển thị trường thay vì “đánh vật” với các thuật ngữ pháp lý. Đội ngũ Vạn Luật sẵn sàng đồng hành cùng bạn với giải pháp toàn diện:

• Tư vấn miễn phí: Giải đáp mọi thắc mắc về chỉ tiêu kiểm nghiệm, quy cách đóng gói, nhãn mác.
• Tối ưu chi phí kiểm nghiệm: Chúng tôi giúp bạn lược bỏ các chỉ tiêu dư thừa không cần thiết, giúp tiết kiệm ngân sách.
• Soạn thảo hồ sơ thần tốc: Đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, hạn chế tối đa rủi ro bị trả hồ sơ.
• Hỗ trợ pháp lý trọn đời: Tư vấn các vấn đề hậu kiểm và các thay đổi pháp lý liên quan.

Thông tin liên hệ VẠN LUẬT:
Để được tư vấn cụ thể, liên lạc với chúng tôi:
Website: www.vanluat.vn
SĐT: 0888 283 698
Email: lienhe@vanluat.vn
Văn phòng Hà Nội: P803 Tòa N01T3, Khu Ngoại Giao Đoàn, phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm – Hà Nội
Văn phòng TP.HCM: 22B, đường 25, phường Bình An, Quận 2 – TP.HCM

Việc thực hiện tự công bố sản phẩm, công bố hợp quy không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là “giấy thông hành” để sản phẩm của bạn chiếm được lòng tin của người tiêu dùng. Đừng để những rào cản giấy tờ làm chậm bước tiến của doanh nghiệp bạn. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ hôm nay!

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Thời gian hiệu lực của bản tự công bố sản phẩm là bao lâu?

Khác với các loại giấy phép có thời hạn (như Giấy đủ điều kiện ATTP thường là 3 năm), bản tự công bố sản phẩm có hiệu lực vô thời hạn, trừ khi bạn thay đổi tên sản phẩm, xuất xứ hoặc thành phần cấu tạo làm thay đổi bản chất sản phẩm. Khi đó, bạn phải làm lại thủ tục công bố mới.

2. Chi phí làm thủ tục tự công bố sản phẩm khoảng bao nhiêu?

Chi phí này chủ yếu bao gồm phí kiểm nghiệm sản phẩm (dao động từ 1.500.000đ – 3.000.000đ tùy số lượng chỉ tiêu) và phí dịch vụ tư vấn (nếu thuê ngoài). Nhà nước không thu lệ phí thẩm định đối với hồ sơ tự công bố.

3. Tôi có thể nộp hồ sơ tự công bố sản phẩm online được không?

Hiện nay, tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, việc nộp hồ sơ đã được triển khai qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc qua đường bưu điện để giảm tải thủ tục hành chính. Tuy nhiên, quy trình cụ thể có thể khác nhau tùy từng địa phương.

4. Nếu không thực hiện tự công bố mà đã bán hàng thì bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP, hành vi không đăng ký bản công bố hoặc không tự công bố sản phẩm theo quy định có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động và buộc thu hồi sản phẩm.

---