Phạt không có giấy phép ATTP: Cách tránh phạt 60 triệu

Kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống là một lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng cũng đi kèm với không ít rủi ro pháp lý. Một trong những nỗi lo lớn nhất của các chủ quán, từ tiệm phở bình dân đến nhà hàng sang trọng, chính là việc đoàn kiểm tra liên ngành ghé thăm. Và câu chuyện phạt không có giấy phép ATTP (An toàn thực phẩm) luôn là chủ đề nóng hổi. Không chỉ dừng lại ở việc mất tiền nộp phạt, hậu quả của việc thiếu tờ giấy quan trọng này còn có thể khiến công việc kinh doanh của bạn bị đình trệ, thậm chí là đóng cửa.

Trong bài viết này, đội ngũ Vạn Luật sẽ không chỉ liệt kê các con số khô khan. Chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của vấn đề, những tình huống thực tế dễ mắc phải và quan trọng nhất: làm thế nào để kinh doanh an toàn, hợp pháp mà không phải nơm nớp lo sợ.

1. Thực tế: Vì sao nhiều cơ sở vẫn chủ quan?

Có một thực tế là nhiều chủ cơ sở kinh doanh, đặc biệt là các hộ kinh doanh cá thể hoặc các quán ăn mới mở, thường có tâm lý “làm trước, giấy tờ tính sau”. Hoặc đôi khi, bạn nghĩ rằng quy mô mình nhỏ, chắc cơ quan chức năng “chưa sờ đến ngay đâu”.

Tuy nhiên, sự chủ quan này chính là “gót chân Asin”. Theo kinh nghiệm hỗ trợ pháp lý nhiều năm của chúng tôi, thời điểm bị kiểm tra thường đến vào lúc bạn ít ngờ tới nhất – khi quán đang đông khách, hoặc vào các đợt cao điểm kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm của thành phố.

Vậy, điểm mấu chốt là gì? Chi phí để xin giấy phép thường thấp hơn rất nhiều so với số tiền bạn phải nộp phạt. Đó là chưa kể đến uy tín thương hiệu mà bạn dày công xây dựng có thể sụp đổ chỉ sau một biên bản vi phạm.

2. Chi tiết mức phạt không có giấy phép ATTP (Cập nhật 2026)

Căn cứ theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP và các quy định sửa đổi bổ sung liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, mức phạt tiền được quy định rất cụ thể và khá “nặng đô”.

Dưới đây là bảng tổng hợp mức phạt để bạn đọc dễ dàng hình dung:

Hành vi vi phạm	Đối tượng cá nhân	Đối tượng tổ chức/Doanh nghiệp
Không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP (Cơ sở ăn uống)	20.000.000đ – 30.000.000đ	40.000.000đ – 60.000.000đ
Không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP (Sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe)	30.000.000đ – 40.000.000đ	60.000.000đ – 80.000.000đ
Giấy chứng nhận đã hết hiệu lực	Bị xử phạt như không có giấy phép	Bị xử phạt như không có giấy phép

Lưu ý quan trọng: Mức phạt trên áp dụng cho hành vi “sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc diện bắt buộc phải có giấy phép mà không có”. Điều này có nghĩa là nếu bạn là hộ kinh doanh cá thể (cá nhân), bạn có thể mất tới 30 triệu đồng. Nếu bạn là Công ty (tổ chức), con số này nhân đôi lên tới 60 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, cơ sở còn phải chịu các biện pháp khắc phục hậu quả:

• Buộc thu hồi thực phẩm vi phạm.
• Buộc thay đổi mục đích sử dụng hoặc tái chế; hoặc tiêu hủy thực phẩm.
• Nghiêm trọng hơn: Đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh một phần hoặc toàn bộ trong thời gian nhất định (thường từ 1-3 tháng) để khắc phục.

3. “Góc khuất” của việc thẩm định: Không chỉ là giấy tờ

Nhiều bạn đọc thường lầm tưởng rằng chỉ cần nộp đủ hồ sơ là xong. Nhưng thực tế, quá trình thẩm định thực tế tại cơ sở mới là “cửa ải” khó khăn nhất. Đây là lúc đoàn kiểm tra soi xét từng chi tiết nhỏ.

Một ví dụ thực tế (Case Study ẩn danh):

Tháng 8/2025, chúng tôi tiếp nhận hồ sơ của anh T., chủ một chuỗi cửa hàng cơm văn phòng tại Cầu Giấy. Anh T. đã tự nộp hồ sơ trước đó nhưng bị trả về và suýt bị phạt hành chính trong quá trình hậu kiểm. Lý do? Anh thiết kế bếp rất đẹp nhưng lại sai nguyên tắc “một chiều” – khu vực sơ chế sống và khu vực chia đồ chín bị chồng chéo luồng đi. Lỗi này không chỉ khiến anh không được cấp giấy mà còn bị đánh giá là nguy cơ gây nhiễm khuẩn chéo.

Bài học ở đây là: Việc tuân thủ quy định không chỉ nằm trên giấy tờ mà phải hiện hữu ngay trong cách bạn bố trí cơ sở vật chất.

4. Ai bắt buộc phải có và ai được miễn?

Không phải tất cả mọi người bán thực phẩm đều cần xin giấy phép này. Luật pháp có quy định các trường hợp ngoại lệ để giảm tải thủ tục hành chính cho các mô hình nhỏ lẻ. Bạn cần xác định đúng mình thuộc nhóm nào để tránh mất thời gian vô ích.

Các trường hợp được miễn Giấy chứng nhận ATTP (Theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP):

• Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ (ví dụ: hộ gia đình trồng rau, nuôi gà bán quy mô nhỏ).
• Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định (tàu xe, gánh hàng rong).
• Sơ chế nhỏ lẻ.
• Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.
• Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn (không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt).
• Nhà hàng trong khách sạn.
• Bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm.

Tuy nhiên, hãy cẩn trọng! “Được miễn giấy phép” không có nghĩa là bạn được miễn trách nhiệm đảm bảo an toàn thực phẩm. Nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm, bạn vẫn chịu trách nhiệm hình sự và dân sự như bình thường.

5. Giải pháp: Quy trình xin cấp giấy phép “chuẩn chỉnh”

Để tránh việc bị phạt không có giấy phép ATTP, cách tốt nhất là chủ động hoàn thiện thủ tục ngay từ khi bắt đầu setup quán. Quy trình cơ bản bao gồm:

1. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn đề nghị, Bản thuyết minh cơ sở vật chất, Giấy khám sức khỏe, Giấy xác nhận tập huấn kiến thức ATTP.
2. Nộp hồ sơ: Tùy vào mặt hàng kinh doanh mà bạn nộp tại Sở Y tế, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp hoặc UBND Quận/Huyện. Việc xác định đúng cơ quan nộp rất quan trọng để tránh bị trả hồ sơ.
3. Thẩm định thực tế: Đoàn kiểm tra xuống cơ sở.
4. Nhận kết quả: Giấy chứng nhận có hiệu lực 03 năm.

Để tìm hiểu chi tiết về từng bước, hồ sơ cụ thể và tải các biểu mẫu cần thiết, bạn có thể tham khảo bài viết chuyên sâu về thủ tục xin giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm của chúng tôi.

6. Lời khuyên từ chuyên gia Vạn Luật

Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”. Chi phí để xử lý khủng hoảng truyền thông khi bị phạt, hoặc chi phí “làm luật” khi bị kiểm tra thường cao hơn rất nhiều so với phí dịch vụ làm giấy phép bài bản ngay từ đầu.

Mặc dù bạn hoàn toàn có thể tự làm thủ tục này, nhưng nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và hiểu biết nhất định về cách bố trí bếp một chiều, trần, sàn, thoát nước… Nếu bạn muốn tiết kiệm thời gian và đảm bảo tỷ lệ đậu cao ngay lần đầu thẩm định, việc nhờ đến sự hỗ trợ của đơn vị tư vấn chuyên nghiệp là một khoản đầu tư thông minh.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mức phạt thấp nhất nếu không có giấy phép ATTP là bao nhiêu?

Đối với cá nhân, mức phạt thấp nhất thường là 20.000.000 VNĐ. Đối với tổ chức/doanh nghiệp, mức khởi điểm là 40.000.000 VNĐ. Đây là số tiền không nhỏ, đặc biệt với các quán mới mở.

Giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm có giá trị bao lâu?

Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm có hiệu lực 03 năm kể từ ngày cấp. Trước khi hết hạn 06 tháng, chủ cơ sở phải nộp hồ sơ xin cấp lại.

Tôi bán quán cà phê nhỏ có cần xin giấy phép không?

Nếu quán cà phê của bạn có đăng ký kinh doanh dịch vụ ăn uống (pha chế tại chỗ), bạn thuộc diện phải xin giấy phép ATTP (thường do UBND Quận/Huyện cấp), trừ khi bạn chỉ bán cà phê đóng chai/lon sẵn của nhà sản xuất khác.

Nếu bị mất giấy phép bản gốc thì có bị phạt không?

Nếu cơ sở đã được cấp nhưng làm mất, bạn cần làm thủ tục xin cấp lại/cấp đổi. Khi đoàn kiểm tra đến, nếu không xuất trình được bản gốc hoặc bản sao y có giá trị, bạn vẫn có thể gặp rắc rối. Tốt nhất hãy bảo quản kỹ hoặc treo trang trọng tại cơ sở.

---