Điều kiện thành lập doanh nghiệp 2026: Tránh rủi ro pháp lý

Bạn đang ấp ủ một ý tưởng kinh doanh tuyệt vời và muốn hiện thực hóa nó? Chúc mừng bạn đã có bước khởi đầu đầy dũng cảm! Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực tế, ma trận các thủ tục pháp lý thường khiến nhiều người chùn bước. Câu hỏi đầu tiên và quan trọng nhất luôn là: Điều kiện thành lập doanh nghiệp hiện nay bao gồm những gì? Liệu mình có đủ tiêu chuẩn để làm chủ doanh nghiệp hay không?

Thực tế, pháp luật Việt Nam hiện hành đã cởi mở hơn rất nhiều để khuyến khích tinh thần khởi nghiệp. Tuy nhiên, vẫn có những “hàng rào kỹ thuật” mà nếu không nắm rõ, hồ sơ của bạn rất dễ bị Sở Kế hoạch và Đầu tư trả về, gây mất thời gian và công sức. Bài viết này, được tổng hợp bởi đội ngũ chuyên gia tại Vạn Luật, sẽ “giải mã” toàn bộ các điều kiện này một cách dễ hiểu, thực tế nhất, giúp bạn tự tin bước vào con đường kinh doanh.

1. Điều kiện về chủ thể thành lập doanh nghiệp (Ai được phép mở công ty?)

Đây là yếu tố tiên quyết. Theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, mọi tổ chức, cá nhân đều có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam, trừ các trường hợp bị cấm. Thay vì nhớ ai được phép, bạn chỉ cần kiểm tra xem mình có thuộc nhóm “bị cấm” dưới đây hay không. Nếu KHÔNG thuộc danh sách này, bạn hoàn toàn đủ điều kiện:

• Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước (theo Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức).
• Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân.
• Người chưa thành niên; người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự chủ sở hữu.
• Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù.

Lưu ý nhỏ: Nếu bạn đang định hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài, thủ tục sẽ phức tạp hơn một chút. Bạn có thể tham khảo chi tiết tại bài viết hướng dẫn về thành lập công ty vốn nước ngoài của chúng tôi.

2. Điều kiện về Tên doanh nghiệp (Đặt tên sao cho đúng?)

Cái tên không chỉ là thương hiệu mà còn là yếu tố pháp lý dễ bị từ chối nhất. Theo kinh nghiệm xử lý hàng nghìn hồ sơ của chúng tôi, lỗi trùng tên chiếm tới 40% lý do hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi.

Quy định tên công ty cơ bản gồm hai phần: Loại hình doanh nghiệp + Tên riêng. Ví dụ: “Công ty TNHH” + “Vạn Luật”.

Các quy tắc “bất di bất dịch”:

• Không trùng lặp: Tên công ty (bao gồm cả tên tiếng Việt, tên tiếng nước ngoài và tên viết tắt) không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với doanh nghiệp đã đăng ký trước đó trên phạm vi toàn quốc.
• Không vi phạm thuần phong mỹ tục: Không sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức.
• Không sử dụng tên cơ quan nhà nước: Trừ khi được cơ quan đó cho phép bằng văn bản.

Mẹo nhỏ: Trước khi in ấn danh thiếp hay bảng hiệu, hãy tra cứu tên dự kiến trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để tránh rủi ro phải đổi tên sau này.

3. Điều kiện về Trụ sở chính (Đặt công ty ở đâu?)

Không phải địa điểm nào cũng có thể đăng ký làm trụ sở công ty. Để đảm bảo tính pháp lý, bạn cần tuân thủ:

• Địa chỉ trụ sở hợp pháp: Phải là địa chỉ xác định, gồm số nhà, ngách, hẻm, ngõ phố, phố, đường hoặc thôn, xóm, ấp, xã, phường, thị trấn, huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Tuyệt đối KHÔNG đặt tại chung cư, nhà tập thể: Luật Nhà ở quy định chung cư (trừ phần diện tích thương mại được thiết kế để kinh doanh) chỉ dùng để ở. Nếu bạn thuê văn phòng trong tòa nhà hỗn hợp, hãy yêu cầu chủ đầu tư cung cấp giấy tờ chứng minh khu vực đó có chức năng thương mại.

4. Điều kiện về Ngành nghề kinh doanh

Bạn được tự do kinh doanh những gì pháp luật không cấm. Tuy nhiên, bạn cần phân biệt rõ hai nhóm:

1. Ngành nghề thông thường: Chỉ cần đăng ký mã ngành cấp 4 theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
2. Ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Ví dụ như kinh doanh bất động sản, bảo vệ, luật, y tế… Với nhóm này, sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, bạn phải xin thêm “Giấy phép con” (Giấy đủ điều kiện an ninh trật tự, chứng chỉ hành nghề, v.v.) mới được phép hoạt động chính thức.

5. Điều kiện về Vốn điều lệ và Vốn pháp định

Nhiều bạn thắc mắc: “Cần bao nhiêu tiền để mở công ty?”. Câu trả lời phụ thuộc vào ngành nghề của bạn:

• Vốn điều lệ: Là số vốn do các thành viên, cổ đông góp hoặc cam kết góp. Pháp luật không quy định mức vốn điều lệ tối thiểu cho các ngành nghề thông thường. Bạn có thể đăng ký 10 triệu hay 10 tỷ đồng tùy vào khả năng và quy mô. Tuy nhiên, vốn điều lệ sẽ ảnh hưởng đến mức lệ phí môn bài hàng năm và trách nhiệm tài sản của bạn.
• Vốn pháp định theo ngành nghề: Một số ngành đặc thù yêu cầu mức vốn tối thiểu (Ví dụ: Kinh doanh bất động sản, ngân hàng, bảo hiểm). Lúc này, bạn phải chứng minh mình có đủ số tiền này (qua xác nhận ngân hàng) khi thành lập.

Nếu bạn đang phân vân về loại hình công ty phù hợp với số vốn và quy mô của mình, đặc biệt là mô hình huy động vốn linh hoạt, hãy tham khảo bài viết chi tiết về thành lập công ty cổ phần.

Bảng giá dịch vụ và Chi phí tham khảo

Để giúp bạn hình dung rõ hơn về tài chính, dưới đây là bảng ước tính các loại phí cơ bản. Lưu ý, đây là mức giá tham khảo và có thể thay đổi tùy thuộc vào nhà cung cấp và quy định nhà nước.

Hạng mục chi phí	Mức phí ước tính (VNĐ)	Ghi chú
Lệ phí nhà nước (Đăng ký KD & Công bố)	~100.000 – 200.000	Nộp qua mạng điện tử
Khắc dấu tròn doanh nghiệp	250.000 – 450.000	Tùy loại dấu liền mực
Chữ ký số (Token) – 3 năm	1.500.000 – 2.000.000	Bắt buộc để kê khai thuế
Hóa đơn điện tử (gói cơ bản)	800.000 – 1.500.000	Tùy số lượng hóa đơn
Dịch vụ trọn gói tại Vạn Luật	Liên hệ	Bao gồm tư vấn, soạn hồ sơ, nộp và nhận kết quả

Để có cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về ngân sách cần chuẩn bị cho năm 2026, mời bạn xem bài phân tích sâu về chi phí thành lập công ty.

Quy trình đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử (Cập nhật 2026)

Hiện nay, việc nộp hồ sơ giấy truyền thống đã dần được thay thế bằng quy trình online trên Cổng thông tin quốc gia. Dưới đây là tóm tắt quy trình mà bạn sẽ trải qua:

1. Chuẩn bị tài khoản và Chữ ký số:
   • Bạn cần đăng ký tài khoản đăng nhập Hệ thống (có thể sử dụng tài khoản VNeID).
   • Chuẩn bị chữ ký số công cộng (Token) hoặc Tài khoản đăng ký kinh doanh để ký xác thực hồ sơ điện tử.
2. Nộp hồ sơ trực tuyến:
   • Truy cập dangkykinhdoanh.gov.vn, chọn loại hình doanh nghiệp.
   • Nhập thông tin, scan và tải lên các tài liệu đính kèm (CMND/CCCD, Điều lệ, Danh sách thành viên…).
   • Ký xác thực bằng chữ ký số và thanh toán lệ phí online.
3. Nhận kết quả:
   • Sau 03 ngày làm việc, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ phản hồi.
   • Nếu hồ sơ hợp lệ: Bạn sẽ nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
   • Nếu hồ sơ cần sửa đổi: Hệ thống sẽ gửi thông báo yêu cầu bổ sung.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tôi có thể dùng địa chỉ nhà riêng để đăng ký công ty không?

Được, miễn là nhà riêng đó có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) và không phải là căn hộ chung cư hoặc nhà tập thể (trừ khu vực thương mại).

2. Vốn điều lệ thấp nhất là bao nhiêu?

Pháp luật không quy định mức tối thiểu cho đa số ngành nghề. Tuy nhiên, bạn nên để mức vốn phù hợp với quy mô kinh doanh để tạo uy tín với đối tác và ngân hàng. Mức vốn quá thấp (ví dụ 1 triệu đồng) dù đúng luật nhưng sẽ gây khó khăn khi giao dịch.

3. Thành lập công ty mất bao lâu?

Theo quy định là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ. Tuy nhiên, thời gian thực tế có thể kéo dài hơn nếu hồ sơ của bạn bị sai sót cần sửa đổi.

4. Sau khi thành lập công ty cần làm gì ngay?

Sau khi có giấy phép, bạn cần: Khắc dấu, treo biển công ty, mua chữ ký số, mở tài khoản ngân hàng và đăng ký nộp thuế điện tử, nộp tờ khai thuế môn bài.

---